نزدیک ترین سیاره به خورشید، تیر یا همان عطارد است. در ادبیات یونان، تیر، خدای بازرگانی و دزدی و سخنوری و در بعضی افسانه های رومی، الهه ی آتش است. این سیاره همان نام فلز جیوه را بر خود دارد و به خاطر این که خیلی سریع در آسمان حرکت می کند، این نام را به خود گرفته است. حتی هراکلیتس، یکی از ستاره شناسان رومی باور داشت که تیر و ناهید دور خورشید می گردند،ولی زمین دور خورشید نمی گردد. در ادبیات فارسی تیر به عنوان دبیر فلک خوانده می شود.

فاصله ی متوسط تیر تا خورشید حدود ۵۸ میلیون کیلومتر است. مدارش بیضی شکل و اختلاف فاصله ی آن تا خورشید حدود ۲۰ میلیون کیلومتر است. تیر، کوچک ترین سیاره ی منظومه شمسی است. قطر این سیاره حدود ۴۸۷۵ کیلومتر است و جرمی در حدود ۱٫۱۸ برابر زمین دارد. هر ۸۸ روز یک بار دور خورشید می گردد که کم ترین زمان گردش به دور خورشید است و بالاترین میانگین سرعت چرخش را که حدود ۴۸ کیلومتر بر ثانیه است را بین خانواده ی منظومه شمسی دارد. (سرعت زمین حدود ۳۰ کیلومتر بر ثانیه است) این سیاره بسیار آهسته دور خودش گردش می کند به طوری که مدت زمان گردش آن به دور خود، ۱۷۶ روز زمینی است؛ یعنی فقط در هر دو سال، یک دور، دور خود می گردد!

سطح تیر، همانند سیب خشک و چروکیده ای، پر از دهانه های آتشفشانی است و متشکل از صخره هایی است که ارتفاع آن ها در بعضی وقت ها به چندین کیلومتر می رسد. با کشف میدان مغناطیسی در اطراف این سیاره، حد‌س زده شده که هسته ی این سیاره از آهن است؛ که متوسط اندازه هسته آن تقریبأ به بزرگی هسته زمین است. اتمسفر آن بسیار ناچیز و جاذبه آن یک سوم زمین است. دمای سطح این سیاره بسیار متغیر است و طرفِ رو به خورشید آن که روز است، حدود ۴۰۰ درجه سانتیگراد، یعنی حرارتی که سرب را ذوب می کند و طرف دیگر آن، یعنی شب هایش به ۱۸۰- درجه سانتیگراد می رسد. پس با این شرایط به نظر نمی آید که تیر،جای خوبی برای زندگی ما و سایر موجودات زنده باشد.

سیامک نیک‌طلب

پیوند مطلب در هدهد