گاهی ماه روشنایی خود را از دست می دهد. همه ما می دانیم که این پدیده «خسوف» یا ماه گرفتگی است. در گذشته مردم هنگام ماه گرفتگی وحشت زده می شدند و فکر می کردند اتفاق شومی خواهد افتاد. کسانی که با دقت بیشتری به آسمان نگاه می کردند، متوجه می شدند که ماه گرفتگی فقط وقت هایی رخ می دهد که ماه، کامل یا بدر است.

یونانی های باستان با كمی دقت و توجه دریافتند كه ماه وقتی درست مقابل خورشید قرار گیرد، به شكل قرص كامل در می آید. در این حالت نور خورشید تمام سطح ماه را روشن می كند. حالا اگر زمین بین خورشید و ماه قرار گیرد، سایه زمین روی ماه می افتد و ماه گرفتگی روی می دهد.
سایه هر چیز دقیقاً به شكل آن است؛ پس سایه زمین كه بر ماه می افتد، شكل زمین مشخص می شود.
با این كه زمان ماه گرفتگی متفاوت بود و نور خورشید از زاویه های مختلف به ماه می تابید، شكل سایه زمین همیشه یكسان بود. از هر طرفی كه نور می تابید، شكل سایه زمین دایره بود. این فقط از ویژگی های كره است .حدود پنج قرن قبل از میلاد مسیح، «فیلولائوس» دانشمندی كه در جنوب ایتالیای امروز زندگی می كرد، با توجه به این دلایل كروی بودن زمین را اعلام كرد. در میان بخشی از نوشته های او كه به ما رسیده، آمده است: «در مركزِ واقعی جهان آتشی وجود دارد كه زمین، ماه، خورشید و بقیه جِرم های آسمانی به دور آن می چرخند.» او نظریه قرار گرفتن زمین در مركز عالم را قبول نداشت و زمین را سیاره ای مانند سیاره های دیگر می دانست.
اما هنوز پرسش های زیادی بدون پاسخ مانده بود؛ مثلاً چرا ما و تمام جانداران و جسم هایی كه روی كره بزرگ زندگی می كنند، از روی آن نمی افتند. چرا ما روی زمین سر نمی خوریم یا چرا آب دریاها نمی ریزد؟همه چیز روی زمین به پایین می افتد. پایین كجاست؟ اگر زمین كره است پس چرا همه اشیاء به سمت مركز كره حركت می كنند؟
ارسطو كه فیلسوف و دانشمند یونانی و شاگرد افلاطون بود، حدود ۳۵۰ سال پیش از میلاد مسیح گفت كه همه چیز به طرف مركزِ كره زمین كشیده می شود. حتی هوا به سمت مركز زمین گرایش دارد. همان طور كه می دانید، دو هزار سال بعد، نیوتن قانونی به نام قانون جاذبه را كشف كرد و آن را به صورت فرمول ریاضی نوشت و ثابت كرد. تا پیش از آن، نظریه ارسطو بر بقیه عقیده ها و نظرهاحاكم بود.

سیامک نیک طلب

پیوند مطلب در هدهد